ΤΖΙΜΗΣ ΠΑΝΟΥΣΗΣ – 13 Ιανουαρίου 2018

Συντάκτης:
 

Με αφορμή την επέτειο θανάτου του εμβληματικού ποιητή της γενιάς του Μεσοπολέμου Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, ο οποίος αυτοκτόνησε στις 8 Ιανουαρίου 1944, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή:

ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ

(video)

Με βασικό άξονα το απομνημονευτικό έργο του ίδιου του ποιητή, το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί αρχικά την νεανική περίοδο της ζωής του και τις επιρροές που δέχθηκε από το αστικό οικογενειακό του περιβάλλον. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Λεωνίδα Λαπαθιώτη, ανώτατου στρατιωτικού -ο οποίος διετέλεσε βουλευτής την διετία 1903-1905 και Υπουργός Στρατιωτικών το 1909- και της Βασιλικής Παπαδοπούλου, ανιψιάς του Χαρίλαου Τρικούπη. Σε ηλικία 13 ετών εξέδωσε το πρώτο του έμμετρο δράμα το 1901 «Νέρων ο Τύραννος» ενώ το 1905 εμφανίστηκε επίσημα στα νεοελληνικά γράμματα με τη δημοσίευση των πρώτων του ποιημάτων του στο «Νουμά». Έκτοτε συνεργάστηκε με τα περισσότερα μεσοπολεμικά περιοδικά και πολλές εφημερίδες. Την ίδια εποχή γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Μέσα στη δίνη των Βαλκανικών πολέμων, ο Λαπαθιώτης ύμνησε με το έργο του τον πόνο της μάνας για το παιδί που σκοτώνεται στο μέτωπο ενώ κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού τάχθηκε στο πλευρό του Βενιζέλου και ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, βρέθηκε στην Αίγυπτο, όπου γνωρίστηκε με τον Αλεξανδρινό ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη τον οποίο και θαύμαζε. Γίνεται λόγος για την μεταξύ τους επικοινωνία αλλά και για την επίδραση του πολιτισμού της Ανατολής, όπως ο ίδιος την αφηγήθηκε στην αυτοβιογραφία του. Ξεδιπλώνονται, παράλληλα, πτυχές του αντισυμβατικού του βίου, όπως η μύησή του στα ναρκωτικά, η σύνδεσή του με την κοινωνία του υποκόσμου στους τεκέδες της Αθήνας και του Πειραιά, που με παραστατικό τρόπο περιγράφει στην νουβέλα του «Το Τάμα της Ανθούλας» (1932) αλλά και οι ομοφυλοφιλικές ερωτικές του προτιμήσεις. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο σκάνδαλο που προκάλεσε η δημοσίευση στο περιοδικό «Ανεμώνη» του ποιήματός του «Κι έπινα μέσ’ απ’ τα χείλη σου», λόγω της ερωτικής θεματικής του.

Οι συνεντεύξεις του Γιάννη Παπακώστα, Ομότιμου καθηγητή Νέας Ελληνικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, του ποιητή Χάρη Μεγαλυνού, της αναπληρώτριας καθηγήτριας ΕΚΠΑ Χριστίνας Ντούνια και του συγγραφέα Νίκου Σαραντάκου φωτίζουν το έργο του Λαπαθιώτη και τα χαρακτηριστικά του, τονίζοντας τη σχέση του με τον αισθητισμό και τη ρομαντική διάθεση της εποχής του. Επίσης, ο σκηνοθέτης Τάκης Σπετσιώτης και ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης περιγράφουν τους λόγους που τους ώθησαν να ασχοληθούν με τον ποιητή, ο πρώτος μέσα από την ταινία του «Μετέωρο και Σκιά» (1985) και ο δεύτερος μέσα από τη μελοποίηση του ποιήματος «Ερωτικό», τονίζοντας ταυτόχρονα τη μουσικότητα της ποίησής του. Ο τραγουδιστής Ορφέας Περίδης μιλάει, επίσης, για την απλότητα των στίχων του και τη λαϊκότητα του ποιητικού του λόγου. Γίνεται ακόμη λόγος για τη σχέση του με τη γενιά του ’30. Εξετάζονται, τέλος, οι πολιτικές του απόψεις – ο ίδιος εξέφρασε ρητά τη συμπάθειά του στο κομμουνιστικό κίνημα-  οι θρησκευτικές του αντιλήψεις και η σχέση του με τον θάνατο. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης αυτοκτόνησε με περίστροφο τα ξημερώματα της 8ης Ιανουάριου του 1944 στα 56 του χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, προβάλλονται σκηνές από την ταινία «Μετέωρο και Σκιά» (1985) του Τάκη Σπετσιώτη, καθώς και γελοιογραφίες-σκίτσα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη τα οποία δημοσίευε στο περιοδικό «Μπουκέτο». Ακούγεται το τραγούδι: «Όλο βιολέτες στόλισα» σε στίχους Ν.Λαπαθιώτη που ερμηνεύει ο Ορφέας Περίδης.

Κείμενο-σκηνοθεσία: Τάκης Σπετσιώτης

Παραγωγός: Τάσος Ψαρράς

Έτος παραγωγής: 2013

Δείτε περισσότερα στο https://archive.ert.gr

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Pinterest
  • ...(περισσότερα: http://www.ert.gr)

    Με αφορμή τη συμπλήρωση 109 χρόνων από τη γέννηση του ποιητή και πεζογράφου Νίκου Καββαδία, στις 11 Ιανουαρίου 1910, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή:

    Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΕΝΟΣ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ

    ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ – ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ

    (video)
    Νέο

    Πρόκειται για το πρώτο μέρος του αφιερώματος στα μελοποιημένα ποιήματα του Νίκου Καββαδία από τον Θάνο Μικρούτσικο

    Διαφημιστική καταχώρηση
    Διαφημιστική καταχώρηση

    Ο Θάνος Μικρούτσικος θυμάται πώς ξεκίνησε να διαβάζει Νίκο Καββαδία στα εφηβικά του χρόνια, ενώ αποκαλύπτει ότι μελοποίησε τα πρώτα του ποιήματα κατά «παραγγελία», για τις ανάγκες της τηλεοπτικής σειράς «Πορεία 090», με θέμα τη ζωή και τις συνθήκες διαβίωσης των ναυτικών Τα τραγούδια της σειράς και τέσσερα ακόμη ποιήματα του, που μελοποίησε στη συνέχεια, αποτέλεσαν το υλικό του δίσκου του «Ο Σταυρός του Νότου», ενώ η επαφή του με την ποίηση του Καββαδία συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια Όπως τονίζει: «Θεωρώ ότι η σημαντικότερη δουλειά μου είναι πάνω στα ποιήματα του Νίκου Καββαδία»

    Για τις τρεις ποιητικές συλλογές του Νίκου Καββαδία «Μαραμπού», «Πούσι» και «Τραβέρσο» μιλά ο ποιητής Κώστας Παπαγεωργίου, τονίζοντας: «Η ποίηση του είναι πρωτίστως βίωμα και όχι διάθεση ονειρική, γιατί ο Καββαδίας είναι ποιητής της σκληρής ζωής Μιας ζωής που την αγάπησε με πραγματικό πάθος»

    Στην εκπομπή ακούγεται ο ποιητής να απαγγέλλει το «Kuro Siwo», ενώ μελοποιημένα ποιήματα του ερμηνεύουν ο Γιάννης Κούτρας, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και η Αιμιλία Σαρρή Επίσης, παρουσιάζεται απόσπασμα από φιλμ αρχείου, από τη συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου στο Φεστιβάλ Πάτρας 1987, όπου ερμηνεύει Καββαδία

    Έτος παραγωγής: 1991

    Σκηνοθεσία: Αντώνης Κόκκινος

    Δείτε περισσότερα στο http://archive ert...(περισσότερα: http://www.ert.gr)

    Ένα σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή τη συμπλήρωση 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή μας Κωστή Παλαμά, στις 13 Ιανουαρίου 1859. Πρόκειται για ένα απόσπασμα από την εκπομπή «Το πορτρέτο της Πέμπτης», στο οποίο ο Φρέντυ Γερμανός παρουσιάζει την ηρωίδα του βιβλίου του «Γράμματα στη Ραχήλ», Ελένη Κορτζά, ενώ ο Μάνος Κατράκης διαβάζει κάποια από τα γράμματα που της είχε στείλει Το συγκεκριμένο απόσπασμα παρουσιάστηκε στην εκπομπή:

    ΟΙ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΑ

    (video)
    Νέο

    Η ιστορία αγάπης του Κωστή Παλαμά με την Ελένη Κορτζά ζωντάνεψε στην εκπομπή «Το πορτρέτο της Πέμπτης» Ο Φρέντυ Γερμανός σύστησε για πρώτη φορά στο τηλεοπτικό κοινό τη νεαρή Αθηναία του 1920, η οποία κατάφερε να εντυπωσιάσει τον εξηντάρη τότε Παλαμά, όχι μόνο με τη μορφή αλλά και με τη μόρφωση της Στο απόσπασμα, που προβλήθηκε στις «Εκπομπές που αγάπησα», ακούμε την Ελένη Κορτζά να λέει για τον Κωστή Παλαμά: «Ήταν ένας απλός άνθρωπος, ήσυχος, που δεν φανταζόσουν ότι ήταν τόσο μεγάλος κι όμως τόσο απλός και τόσο σιωπηλός Δεν μιλούσε πολύ, ήταν λακωνικός Πιο πολύ σκεφτόταν»

    Παράλληλα ο ηθοποιός Μάνος Κατράκης διαβάζει αποσπάσματα από τις ερωτικές επιστολές που της είχε στείλει, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο του Κωστή Παλαμά «Γράμματα στη Ραχήλ», όπως την αποκαλούσε, ποιητική αδεία Ανάμεσα τους κάποια από τα πρώτα που της είχε γράψει μόλις την είχε γνωρίσει, το 1922, το τελευταίο ποίημα που της αφιέρωσε, όπως και η τελευταία επιστολή του προς αυτήν που διασώθηκε, με ημερομηνία 28 Αυγούστου 1935, στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει: «Μου δίνει πολλή χαρά που με θυμήθηκες Εγώ τα έχω χάσει πια όλα Άλλαξε το γραφείο μου και η εικόνα σου, που ήταν το μόνο που μου απέμενε μέσα στην κορνίζα της, χάθηκε κι αυτή τώρα τελευταία Και στο κεφάλι μου όλα χάθηκαν, εκτός από λίγες φωτεινές εικόνες, που...(περισσότερα: http://www.ert.gr)

    Στο http://www.ert.gr διαβάσαμε:

    Ένας χρόνος συμπληρώνεται από το θάνατο του Τζίμη Πανούση, στις 13 Ιανουαρίου 2018. Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει ένα απόσπασμα από την εκπομπή:

    ΖΗΤΩ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

    (video)
    Νέο

    Η εκπομπή προβλήθηκε τις Απόκριες του 1987. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα βλέπουμε την τηλεοπτική συνάντηση του Διονύση Σαββόπουλου με τον Τζίμη Πανούση στο λόφο του Φιλοπάππου Κι ενώ ο παρουσιαστής της εκπομπής βιάζεται να τον χαρακτηρίσει εκφραστή της λαϊκής παράδοσης, όταν βλέπει το βίντεο κλιπ του τραγουδιού του «Κάγκελα παντού», αλλάζει γνώμη «Πρέπει να εκτοπιστείτε αγαπητέ! Θα φροντίσω εγώ ο ίδιος γι’ αυτός!», του λέει και του ζητά πίσω το κατοστάρικο που πλήρωσε για να το δει Την παρέα συμπληρώνει ο ηθοποιός Παύλος Χαϊκάλης και όλοι μαζί καταλήγουν τελικά να τραγουδούν, γιορτάζοντας με το δικό τους ιδιαίτερο τρόπο την Αποκριά

    Αξίζει να σημειωθεί, ότι αυτή ήταν η πρώτη τηλεοπτική μετάδοση του βίντεο κλιπ του τραγουδιού «Κάγκελα παντού», το οποίο είχε σκηνοθετήσει ο Τζίμης Πανούσης και θεωρήθηκε ανατρεπτικό για εκείνη την εποχή

    Σκηνοθεσία: Κώστας Μαζάνης

    Δείτε περισσότερα στο http://archive ert...(περισσότερα)

    share->share_count); ?>